Καρκίνος του πνεύμονα και καινοτομία στον τομέα του καρκίνου: γιατί η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει την πρόοδο

Μια νέα εποχή στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα

Η αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα εξελίσσεται ταχύτερα από ό,τι πιστεύουν πολλοί.

Κατά την τελευταία δεκαετία, οι εξελίξεις στην επιστήμη και στη θεραπεία έχουν αρχίσει να αλλάζουν τις δυνατότητες για τα άτομα στα οποία έχει διαγνωστεί η νόσος. Οι στοχευμένες θεραπείες βελτιώνουν τα αποτελέσματα για ορισμένα άτομα των οποίων οι καρκίνοι φέρουν συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις. Οι εξετάσεις βιοδεικτών βοηθούν τους κλινικούς ιατρούς να κατανοήσουν ποιες θεραπείες ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματικές για κάθε άτομο ξεχωριστά. Η ανοσοθεραπεία έχει μεταμορφώσει τη φροντίδα για πολλά άτομα με προχωρημένη νόσο, ενώ νέες προσεγγίσεις, όπως τα συζεύγματα αντισωμάτων-φαρμάκων και τα θεραπευτικά εμβόλια κατά του καρκίνου, βρίσκονται σε στάδιο έρευνας και κλινικών δοκιμών.

Γιατί το ζήτημα παραμένει επείγον

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον τομέα του καρκίνου στην Ευρώπη και εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε ολόκληρη την ήπειρο, προκαλώντας εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο. Πολλοί ασθενείς διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, όταν οι θεραπευτικές επιλογές μπορεί να είναι πιο περιορισμένες και τα ποσοστά επιβίωσης χαμηλότερα. Για όσους ζουν με καρκίνο του πνεύμονα και τις οικογένειές τους, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι καταστροφικές από σωματική, συναισθηματική και οικονομική άποψη.

Ωστόσο, υπάρχουν και λόγοι για ελπίδα. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ζουν περισσότερο από ό,τι θα φαινόταν πιθανό πριν από λίγο καιρό. Η έγκαιρη διάγνωση, οι βελτιωμένες μέθοδοι προληπτικού ελέγχου και οι πιο εξατομικευμένες θεραπείες αρχίζουν να αλλάζουν τις προσδοκίες όσον αφορά τη φροντίδα και την επιβίωση. Σε ορισμένες χώρες, ο καρκίνος του πνεύμονα αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως μια ασθένεια που μπορεί να αντιμετωπιστεί μακροπρόθεσμα και όχι ως άμεση θανατική ποινή.

Ωστόσο, η πρόοδος στην επιστήμη δεν σημαίνει αυτομάτως πρόοδο για όλους.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές ανισότητες στην περίθαλψη. Η πρόσβαση σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου παρουσιάζει μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών. Ορισμένα άτομα αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στη διάγνωση ή στις εξετάσεις βιοδεικτών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις σχετικά με τη θεραπεία. Η πρόσβαση σε κλινικές δοκιμές είναι άνιση, και τα νεότερα φάρμακα ενδέχεται να διατίθενται γρήγορα σε ένα σύστημα υγείας, ενώ να παραμένουν απρόσιτα σε ένα άλλο.

Για τα άτομα με καρκίνο του πνεύμονα, αυτές οι διαφορές δεν αποτελούν αφηρημένα προβλήματα πολιτικής. Μπορούν να καθορίσουν αν κάποιος θα λάβει τη σωστή θεραπεία την κατάλληλη στιγμή, αν θα έχει πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και, τελικά, αν θα έχει καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης.

Η ευρωπαϊκή πολιτική για τον καρκίνο δεν πρέπει να αφορά μόνο τη χρηματοδότηση της έρευνας, τις επενδυτικές στρατηγικές ή τον σχεδιασμό των συστημάτων υγείας. Πρέπει να εξετάζει κατά πόσον η καινοτομία φτάνει στους ανθρώπους αρκετά γρήγορα ώστε να επιφέρει ουσιαστική αλλαγή στη ζωή τους. Και να διασφαλίζει ότι οι επιστημονικές ανακαλύψεις δεν παραμένουν συγκεντρωμένες σε έναν μικρό αριθμό χωρών ή εξειδικευμένων κέντρων. Πρέπει να διατηρήσουμε τη δυναμική αυτή σε μια εποχή που τα συστήματα υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση.

Η πανδημία του COVID-19 ανέδειξε πόσο ευάλωτες μπορεί να είναι οι υπηρεσίες για τον καρκίνο σε περίπτωση διαταραχής της λειτουργίας τους. Σε πολλές χώρες, τα προγράμματα προληπτικού ελέγχου τέθηκαν σε αναστολή, οι διαγνώσεις καθυστέρησαν και οι θεραπευτικές διαδρομές διακόπηκαν. Ταυτόχρονα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ευρύτερες προκλήσεις, όπως η έλλειψη εργατικού δυναμικού, η αύξηση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης και ο εντεινόμενος παγκόσμιος ανταγωνισμός στον τομέα της ιατρικής καινοτομίας.

Γι’ αυτό ακριβώς το νέο έγγραφο πολιτικής, με τίτλο «Η Ευρώπη σε σταυροδρόμι: Εξασφάλιση διαρκούς ηγετικού ρόλου στη φροντίδα και την καινοτομία στον τομέα του καρκίνου», είναι τόσο σημαντικό για τον καρκίνο του πνεύμονα.

Η μελέτη, η οποία ξεκίνησε και χρηματοδοτήθηκε από την AstraZeneca και εκπονήθηκε σε συνεργασία με ειδικούς στον τομέα του καρκίνου, ακτιβιστές και ηγέτες της πολιτικής από όλη την Ευρώπη, εξετάζει τα επόμενα βήματα που πρέπει να κάνει η Ευρώπη για να διαφυλάξει την πρόοδο στη θεραπεία του καρκίνου, καθώς το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου πλησιάζει στο τέλος του το 2027.

Στο έγγραφο υποστηρίζεται ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό της να εφησυχάσει. Παρότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος μέσω του ευρωπαϊκού σχεδίου «Beating Cancer», απαιτείται ακόμη σημαντική εργασία για να διασφαλιστεί ότι η καινοτομία θα μεταφραστεί σε καλύτερα αποτελέσματα για τα άτομα με καρκίνο σε όλα τα κράτη μέλη. Αυτό περιλαμβάνει την ενίσχυση της ερευνητικής συνεργασίας, τη βελτίωση της πρόσβασης σε διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπείες, τη στήριξη των κλινικών δοκιμών και τη διασφάλιση ότι τα συστήματα υγείας είναι έτοιμα να παρέχουν ολοένα και πιο εξατομικευμένη φροντίδα για τον καρκίνο.

Για την κοινότητα των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, αυτές οι προτεραιότητες είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Οι εξετάσεις βιοδεικτών, για παράδειγμα, διαδραματίζουν πλέον κεντρικό ρόλο σε πολλές θεραπευτικές αποφάσεις, ωστόσο η πρόσβαση σε αυτές και η ποιότητά τους μπορεί να διαφέρει σημαντικά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χωρίς έγκαιρες και ακριβείς εξετάσεις, οι ασθενείς ενδέχεται να χάσουν την ευκαιρία να λάβουν θεραπείες που θα μπορούσαν να τους ωφελήσουν. Ομοίως, η πρόσβαση σε πολυεπιστημονική φροντίδα, εξειδικευμένη γνώση και σύγχρονες θεραπευτικές οδούς παραμένει άνιση.

Οι οργανώσεις ασθενών έχουν επίσης να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο. Τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα διαθέτουν εμπειρία από πρώτο χέρι, η οποία μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση καλύτερων πολιτικών και συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Πρέπει να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στις συζητήσεις σχετικά με την πρόσβαση, την ποιότητα της περίθαλψης, τις ερευνητικές προτεραιότητες και τα εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι.

Για την οργάνωση «Lung Cancer Europe», το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να καθορίζει το ρυθμό στην αντιμετώπιση του καρκίνου, ώστε η καινοτομία να φτάνει στους ανθρώπους πιο γρήγορα και με πιο δίκαιο τρόπο.