Τι είναι το υποδόριο pembrolizumab και τι σημαίνει η εισαγωγή του από το NHS για τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα στην Ευρώπη;
Τι είναι το υποδόριο pembrolizumab και τι σημαίνει η εισαγωγή του από το NHS για τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα στην Ευρώπη;
Στις 4 Μαΐου 2026, το NHS England άρχισε να εισάγει μια νέα ενέσιμη μορφή του pembrolizumab — μία από τις πιο διαδεδομένες ανοσοθεραπείες για τον καρκίνο του πνεύμονα. Για τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα και λαμβάνουν αυτή τη θεραπεία, αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική πρακτική αλλαγή: μια ένεση διάρκειας ενός λεπτού αντικαθιστά μια ενδοφλέβια έγχυση που μπορεί να διαρκέσει έως και δύο ώρες. Ο χρόνος θεραπείας μειώνεται έως και κατά 90%.
Αυτή είναι μια θετική εξέλιξη. Αποτελεί επίσης αφορμή για να θέσουμε ένα ευρύτερο ερώτημα: πότε θα έχουν την ίδια πρόσβαση οι άνθρωποι που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα σε ολόκληρη την Ευρώπη;
Τι είναι το pembrolizumab και πώς χρησιμοποιείται στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα;
Το pembrolizumab, που διατίθεται στην αγορά με την εμπορική ονομασία Keytruda, είναι ένα είδος ανοσοθεραπείας γνωστό ως αναστολέας PD-1. Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να ξεφύγουν από το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού παράγοντας πρωτεΐνες που στέλνουν σήμα στα ανοσοκύτταρα να μην επιτεθούν. Το pembrolizumab δρα αναστέλλοντας αυτό το σήμα, επιτρέποντας έτσι στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα.
Στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα, το pembrolizumab είναι ένα από τα σημαντικότερα διαθέσιμα φάρμακα. Χρησιμοποιείται ως θεραπεία πρώτης γραμμής για άτομα με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC), τόσο ως μονοθεραπεία σε άτομα με υψηλή έκφραση PD-L1 όσο και σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία. Περίπου 14.000 άτομα στην Αγγλία ξεκινούν κάθε χρόνο θεραπεία με pembrolizumab. Πρόκειται πλέον για το φάρμακο με συνταγή που σημειώνει τις μεγαλύτερες πωλήσεις παγκοσμίως, με παγκόσμιες πωλήσεις ύψους 31,68 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.
Το υποδόριο σκεύασμα λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως και η ενδοφλέβια μορφή. Τα δεδομένα της κλινικής δοκιμής φάσης 3 3475A-D77, η οποία διεξήχθη ειδικά σε άτομα με μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC), επιβεβαίωσαν ότι παρέχει ισοδύναμη έκθεση στο φάρμακο και συγκρίσιμα αποτελέσματα.
Γιατί η μείωση της διάρκειας της θεραπείας είναι σημαντική για τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα;
Για όσους πρέπει να συνδυάζουν τη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα με την καθημερινότητά τους, η διαφορά μεταξύ μιας ένεσης ενός λεπτού και δύο ωρών σε μια καρέκλα νοσοκομείου δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια.
Η θεραπεία είναι εξαντλητική. Οι τακτικές επισκέψεις στο νοσοκομείο επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον ασθενή: η μετακίνηση, η αναμονή, ο χρόνος που χάνεται από τη δουλειά, την οικογένεια και όλα όσα δίνουν νόημα στη ζωή. Η μείωση του χρόνου που αφιερώνεται σε κάθε θεραπευτική επίσκεψη βελτιώνει άμεσα την ποιότητα ζωής κατά τη διάρκεια μιας ήδη απαιτητικής περιόδου.
Η δική μας έρευνα υπογραμμίζει γιατί αυτό έχει σημασία. Η 11η Έκθεση της Lung Cancer Europe διαπίστωσε ότι το 89% των ατόμων που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα αντιμετωπίζουν συναισθηματικές δυσκολίες μετά τη διάγνωση. Η μείωση της διάρκειας της θεραπείας δεν αποτελεί μια ασήμαντη διοικητική βελτίωση, αλλά μια παρέμβαση που βελτιώνει την ποιότητα ζωής.
Στον οργανισμό «Lung Cancer Europe», πιστεύουμε ότι το να ζει κανείς περισσότερο πρέπει να σημαίνει και το να ζει καλύτερα. Η ποιότητα ζωής δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα στη φροντίδα των καρκινοπαθών — αποτελεί βασικό της στοιχείο. Η εισαγωγή του υποδόριου pembrolizumab από το NHS αποτελεί ένα πρακτικό παράδειγμα του πώς εφαρμόζεται αυτή η αρχή όταν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Υπάρχουν επίσης οφέλη για το σύστημα. Η ενέσιμη μορφή μειώνει τον χρόνο προετοιμασίας στα φαρμακεία κατά περίπου 44% και απελευθερώνει χωρητικότητα στις μονάδες χημειοθεραπείας. Το NHS England εκτιμά ότι το προσωπικό θα μπορούσε να εξοικονομήσει περισσότερες από 100.000 ώρες ετησίως. Αυτό έχει σημασία για τους χρόνους αναμονής και για τη βιωσιμότητα των υπηρεσιών για τον καρκίνο.
Έχει εγκριθεί το υποδόριο pembrolizumab στην Ευρώπη;
Ναι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την υποδόρια μορφή του pembrolizumab, που διατίθεται στην αγορά με την ονομασία Keytruda SC, τον Νοέμβριο του 2025. Η έγκριση καλύπτει και τις 33 ενδείξεις για ενήλικες για τις οποίες έχει εγκριθεί το ενδοφλέβιο pembrolizumab στην Ευρώπη και ισχύει και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία.
Η έγκριση υποστηρίχθηκε από δεδομένα της κλινικής δοκιμής φάσης 3 3475A-D77, η οποία διεξήχθη σε άτομα με μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC) που δεν είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία και επιβεβαίωσε ότι η υποδόρια μορφή του φαρμάκου παρουσιάζει φαρμακοκινητική που δεν υστερεί σε σχέση με την ενδοφλέβια μορφή.
Με λίγα λόγια: τα επιστημονικά δεδομένα είναι αποδεδειγμένα και η ρυθμιστική απόφαση έχει ληφθεί.
Πότε θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα στην Ευρώπη;
Εδώ είναι που η εικόνα γίνεται λιγότερο ξεκάθαρη.
Η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιτρέπει τη διάθεση ενός φαρμάκου στην αγορά σε όλα τα κράτη μέλη. Δεν εγγυάται, ωστόσο, ότι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε αυτό. Η εμπορική διαθεσιμότητα σε κάθε χώρα εξαρτάται από τις εθνικές διαδικασίες αποζημίωσης, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά σε ολόκληρη την Ευρώπη και βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη στις περισσότερες χώρες.
Αυτό είναι ένα φαινόμενο που η οργάνωση «Lung Cancer Europe» γνωρίζει πολύ καλά. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, οι ασθενείς μπορεί να περιμένουν πάνω από 600 ημέρες για να αποκτήσουν πρόσβαση σε φάρμακα που έχουν εγκριθεί πρόσφατα. Το χάσμα μεταξύ της έγκρισης από τις ρυθμιστικές αρχές και της πραγματικής πρόσβασης αποτελεί μία από τις πιο επίμονες ανισότητες στη φροντίδα των καρκινοπαθών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η σημερινή εφαρμογή του προγράμματος από το NHS αποδεικνύει τι μπορεί να επιτευχθεί όταν ένα σύστημα υγείας ενεργεί γρήγορα. Το υποδόριο pembrolizumab εγκρίθηκε στην Ευρώπη τον Νοέμβριο του 2025. Τα άτομα που πάσχουν από καρκίνο του πνεύμονα σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν θα πρέπει να αναγκαστούν να περιμένουν πολύ περισσότερο για να επωφεληθούν από την ίδια πρόοδο.
Οι επιστημονικές ανακαλύψεις έχουν σημασία μόνο αν οι άνθρωποι μπορούν να επωφεληθούν από αυτές. Η πρόσβαση στη θεραπεία πρέπει να είναι ισότιμη σε ολόκληρη την Ευρώπη, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική θέση ή την οικονομική δυνατότητα.