Τα σχέδια της ΕΕ για τη φορολογία του καπνού περιορίζονται

Η Ευρώπη χάνει την ευκαιρία να προλάβει τον καρκίνο του πνεύμονα.

Η Ευρώπη χάνει την ευκαιρία να προλάβει τις ασθένειες πριν ακόμα εκδηλωθούν.

Ένα νέο σχέδιο πρότασης από τα κράτη μέλη της ΕΕ θα αποδυνάμωνε τις προγραμματισμένες αυξήσεις στη φορολογία του καπνού, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα ενός από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία που διαθέτουμε για τη μείωση του καπνίσματος και την πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα.

Ο φόρος στον καπνό μπορεί να ακούγεται τεχνικό θέμα. Ωστόσο, οι συνέπειές του είναι καθαρά ανθρώπινες.

Από δεκαετίες στοιχείων γνωρίζουμε ότι οι υψηλότεροι φόροι στον καπνό μειώνουν το κάπνισμα, ιδίως μεταξύ των νέων και των ατόμων με χαμηλά εισοδήματα. Συμβάλλουν στο να αποτρέψουν τους ανθρώπους από το να αρχίσουν το κάπνισμα, στηρίζουν όσους επιθυμούν να το κόψουν και μειώνουν το μακροπρόθεσμο βάρος των ασθενειών για τις οικογένειες και τα συστήματα υγείας.

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στην Ευρώπη. Αν και επιτέλους παρατηρούμε πρόοδο όσον αφορά τη θεραπεία και την επιβίωση, η πρόληψη εξακολουθεί να είναι ο τομέας όπου μπορούν να επιτευχθούν τα μεγαλύτερα οφέλη. Είναι επίσης ο τομέας όπου οι πολιτικές επιλογές έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στην ισότητα, καθώς η ανεπαρκής πρόληψη πλήττει πάντα πιο σκληρά τις ίδιες κοινότητες.

Στο σχέδιο που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή στις συζητήσεις του Συμβουλίου, τόσο τα προτεινόμενα επίπεδα φορολογίας όσο και ο ρυθμός εφαρμογής είναι πιο περιορισμένα σε σχέση με τα προηγούμενα σχέδια. Και αυτές οι διαφορές έχουν συσσωρευτικό αποτέλεσμα. Οι χαμηλότερες και πιο αργές αυξήσεις μετριάζουν τον αντίκτυπο στα ποσοστά καπνίσματος και επιτρέπουν σε περισσότερους ανθρώπους να εξαρτηθούν ή να παραμείνουν εξαρτημένοι από τον καπνό.

Είναι επίσης σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες που εκφράζουν ορισμένα κράτη μέλη. Οι χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα συχνά φοβούνται ότι η αύξηση των φόρων θα ενισχύσει το παράνομο εμπόριο αντί να μειώσει το κάπνισμα. Πρόκειται για μια πραγματική πρόκληση, η οποία αξίζει σοβαρή προσοχή. Ωστόσο, η πρόκληση αυτή αντιμετωπίζεται καλύτερα μέσω της ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας, της επιβολής της νομοθεσίας και της ιχνηλάτησης, και όχι με τη μείωση των στόχων στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Υπάρχουν επίσης συνεχιζόμενες συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο φορολόγησης των νεότερων προϊόντων νικοτίνης. Ορισμένες κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι η φορολόγηση των ηλεκτρονικών τσιγάρων και του καπνού που θερμαίνεται με τον ίδιο τρόπο όπως τα τσιγάρα αφαιρεί τα κίνητρα για τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν το κάπνισμα. Τα στοιχεία σε αυτό το θέμα εξακολουθούν να εξελίσσονται, και οι πολιτικές πρέπει να σχεδιαστούν προσεκτικά ώστε να αποφευχθούν ανεπιθύμητες συνέπειες, ιδίως για τους νέους και όσους δεν έχουν καπνίσει ποτέ.

Ωστόσο, καμία από αυτές τις πολυπλοκότητες δεν αλλάζει το βασικό συμπέρασμα. Ο καπνός που καίγεται παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας που προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα. Η αυστηρή φορολογία, βασισμένη σε επιστημονικά στοιχεία, αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη μείωση της κατανάλωσής του.

Πάνω από 120 οργανώσεις του τομέα της υγείας και της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ των οποίων και η Lung Cancer Europe, έχουν ήδη ζητήσει μια φιλόδοξη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον καπνό. Η έκκληση αυτή βασίστηκε σε μια απλή ιδέα: αν θέλουμε πραγματικά να μειώσουμε τον καρκίνο του πνεύμονα, η πρόληψη δεν μπορεί να είναι το πρώτο πράγμα που θα παραμεριστεί όταν γίνονται συμβιβασμοί.

Στο πλαίσιο της έκκλησής μας για δράση «Ενωμένοι κατά του καρκίνου του πνεύμονα», η οργάνωση «Lung Cancer Europe» καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να τηρήσουν, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της Σύμβασης-Πλαισίου του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού.

Υπάρχει επίσης ένα ευρύτερο ζήτημα που παίζει ρόλο. Ο καρκίνος του πνεύμονα εξακολουθεί να είναι αντικείμενο έντονου στιγματισμού, και αυτό το στίγμα επηρεάζει τις πολιτικές επιλογές. Όταν μια ασθένεια θεωρείται αποτέλεσμα δικής μας ευθύνης, γίνεται ευκολότερο να γίνουν αποδεκτά λιγότερο αποτελεσματικά μέτρα, ακόμη και όταν τα στοιχεία είναι σαφή. Αυτό έχει πραγματικές συνέπειες για τη ζωή των ανθρώπων.

Η αυστηρή φορολογία του καπνού, σε συνδυασμό με την προσιτή και ανθρωπιστική υποστήριξη προς όσους επιθυμούν να κόψουν το κάπνισμα, σώζει ζωές. Μειώνει τις ανισότητες, συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση και ανακουφίζει τα ήδη επιβαρυμένα συστήματα υγείας.

Αυτή η στιγμή αποτελούσε μια ευκαιρία να αποδειχθεί ότι η πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα στην Ευρώπη. Αντ’ αυτού, καταλήγουμε με ένα σχέδιο που κινδυνεύει να χάσει τη δυναμική του, σε μια εποχή που εξακολουθούν να απαιτούνται πιο αποφασιστικές ενέργειες.